20. Yüzyıl Türk Edebiyatında Alevi-Bektaşi Unsurların Negatif Temsil Edildiği Bazı Eserler

Zeki Uyanık

Özet


Bu makale, edebiyat sosyolojisi ve söylem çalışmalarının sağladığı teorik zeminden hareketle
son dönem Türk Edebiyatında Alevi-Bektaşi unsurların negatif temsil edilmesi sorunu
üzerine eğilmektedir. Türk Edebiyatında Alevilere ilişkin tüm temsillerin negatif olmadığı
ve pozitif temsillerin de bulunduğu bilinmekle birlikte, bu yazı negatif temsil örneklerinin
incelenmesi ile sınırlandırılmıştır. Edebî metinlerde Alevi unsurların negatif temsiline yönelik
olarak kullanılan söylemsel stratejilerin ve düzenliliklerin ortaya çıkarılmasının yanı sıra
bu metinlerin üretilmesinde etkili olan sosyal, siyasal ve tarihî bağlamın söylemsel yapıları
ne şekilde etkilediği sorusu makalenin diğer bir boyutunu teşkil etmektedir. Yazıda, eleştirel
söylem analizi yöntemiyle analizi yapılan metinlerde gözlemlenen negatif söylem unsurlarının
toplumsal muhayyiledeki genel Alevi algısının bir yansıması olduğu tezi savunulacaktır.
Ayrıca, söylemle toplum arasında karşılıklı bir ilişkinin varlığı kabul edilerek toplumsal bağlamın
etkisi altında ortaya çıkan olumsuz söylemsel kalıpların topluma geri dönerek insanların
zihnindeki negatif Alevilik imajını pekiştirdiği ve yeniden üretilmesine katkıda bulunduğu
makalede savunulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Alevilik, Türk Edebiyatı, Negatif Temsil, Söylem Analizi


Tam Metin: PDF

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.